Pracownik odmawia badań lekarskich — obowiązki obu stron i rozsądne kroki

Autor: Redakcja Medycyna Pracy Wrocław · Aktualizacja: · Artykuł informacyjny — nie zastępuje porady lekarza ani prawnika

Odmowa badania stawia pracodawcę w trudnej sytuacji: nie może dopuścić pracownika do pracy, a jednocześnie nie może go do badania fizycznie zmusić. Zanim zapadną decyzje kadrowe, warto ustalić, skąd odmowa się bierze.

Obowiązek po stronie pracownika

Pracownik jest obowiązany poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich (art. 211 pkt 5 KP). Jednocześnie pracodawca nie może dopuścić do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia (art. 229 § 4 KP).

Najpierw rozmowa

  • czy pracownik wie, jakie badanie i dlaczego — czasem odmowa wynika z pomylenia badania kontrolnego z „kontrolą L4”,
  • czy termin lub miejsce badania są realne — dojazd, godziny, opieka nad dzieckiem,
  • czy pracownik obawia się ujawnienia danych o zdrowiu — warto wyjaśnić, że pracodawca dostaje tylko orzeczenie o przeciwwskazaniach lub ich braku.

Jeśli odmowa się utrzymuje

  1. Pisemne wezwanie

    Wskaż rodzaj badania, termin, miejsce i podstawę prawną. Zachowaj potwierdzenie doręczenia.

  2. Niedopuszczenie do pracy

    Bez aktualnego orzeczenia pracownik nie może wykonywać pracy na stanowisku — to obowiązek pracodawcy, nie kara.

  3. Konsultacja prawna

    Konsekwencje odmowy — np. porządkowe lub dotyczące wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy — zależą od okoliczności. Decyzje podejmuj po konsultacji z prawnikiem.

Artykuł nie jest poradą prawną. Orzecznictwo w sprawach odmowy badań jest bogate, a ocena zależy od szczegółów konkretnej sytuacji.

Źródła i podstawy prawne

Stan prawny i informacje sprawdzone: 27.09.2026. Przepisy mogą się zmieniać — w sprawach indywidualnych decyduje treść skierowania, ocena lekarza i aktualne przepisy.

Masz pytanie o organizację badań w firmie?

Liczba osób, stanowiska, lokalizacje i terminy — to wystarczy, żeby placówka partnerska przygotowała propozycję. Warunki i koszt potwierdza placówka.

Typy stanowisk

Nie wysyłaj danych o zdrowiu pracowników ani list z danymi osobowymi — potrzebujemy tylko informacji organizacyjnych.

Zostaw kontaktStrefa HR