Kto płaci za badania medycyny pracy — w zależności od formy zatrudnienia

Autor: Redakcja Medycyna Pracy Wrocław · Aktualizacja: · Artykuł informacyjny — nie zastępuje porady lekarza ani prawnika

Przy umowie o pracę odpowiedź jest jednoznaczna: pracodawca. Przy innych formach współpracy przepisy są mniej wprost, a część rozwiązań wynika z umowy stron. Poniżej zestawiamy najczęstsze sytuacje.

Zestawienie

FormaCzy badania są obowiązkowe z Kodeksu pracy?Kto płaci
Umowa o pracę (także na okres próbny i część etatu)takpracodawca — art. 229 § 6 KP
Praca tymczasowa przez agencjętakwedług podziału obowiązków między agencją a pracodawcą użytkownikiem; nigdy pracownik
Umowa zleceniaprzepisy nie nakładają tego obowiązku wprostjeśli zleceniodawca wymaga badania, rozsądnie, by też je sfinansował — warto zapisać to w umowie
Współpraca B2Bniewedług umowy stron
Staż z urzędu pracyzasady określa urządzapytaj w urzędzie pracy, który kieruje na staż
Praktyki studenckie lub uczniowskieodrębne przepisy o badaniach uczniów i studentówzasady ustala szkoła lub uczelnia wystawiająca skierowanie

Tabela ma charakter informacyjny. W przypadku nietypowych umów rozstrzygające są konkretne zapisy i ocena prawnika lub PIP.

Umowa o pracę: czas badania i dojazd

Badania okresowe i kontrolne odbywają się w miarę możliwości w godzinach pracy (art. 229 § 3 KP). Za czas niewykonywania pracy w związku z badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a przy przejeździe na badania do innej miejscowości należą mu się należności na zasadach jak przy podróży służbowej.

„Zapłać sam, oddamy Ci”

Zdarza się, że firma prosi pracownika o opłacenie badania i przedstawienie rachunku do zwrotu. Przepisy tego nie zabraniają, jeśli pracownik ostatecznie nie ponosi kosztu — ale wygodniej i bezpieczniej, gdy placówka rozlicza się bezpośrednio z firmą na podstawie umowy. Od czego zależy koszt badania

Badanie „na własną rękę”

Osoba, która chce zbadać się prywatnie — np. przed złożeniem CV — płaci sama, ale takie orzeczenie nie zastąpi badania na skierowanie pracodawcy. Kiedy badanie prywatne ma sens

Źródła i podstawy prawne

Stan prawny i informacje sprawdzone: 27.09.2026. Przepisy mogą się zmieniać — w sprawach indywidualnych decyduje treść skierowania, ocena lekarza i aktualne przepisy.

Opisz swoją sytuację — resztę ustalimy

Wybierz, czy piszesz we własnej sprawie, czy w imieniu firmy.

Nie opisuj w formularzu chorób ani wyników badań. Wystarczy, że napiszesz, czego dotyczy sprawa i na kiedy potrzebujesz orzeczenia.

Zostaw kontaktStrefa HR